Nhiều năm sau cuộc di cư thành công của bầy cá trê, cư dân thủy tộc trong ốc đảo tiếp tục gia tăng dân số. Đến lúc này, ngay cả những tộc hùng mạnh nhất cũng bắt đầu cảm thấy sự ngột ngạt vì quá đông đúc. Ngày trước, mọi cư dân của tộc trắm đen đều phân chia nhau cư ngụ trong các vực nước sâu của ốc đảo, đó là những không gian sống tốt nhất trong ốc đảo, khi đó bất kể cư dân nào trong tộc Trắm cũng đều chiếm cứ được một vùng nước sâu an toàn. Cho đến thời điểm xảy ra những cuộc đào tẩu của tộc Rô và sau đó là tộc trê, mặc dù cư dân thủy tộc trong ốc đảo đều ngột ngạt vì sự đông đúc, nhưng tộc trắm đen vẫn sống khá thoải mái. Tuy vậy, trong ốc đảo này, số vực nước sâu là có hạn, dân số tộc trắm đen tăng lên cũng đồng nghĩa không gian sống an toàn của tộc này trong ốc đảo cũng dần cạn kiệt, những cư dân trắm đen xuất hiện sau bắt buộc phải cư ngụ trong những vùng nước nông, hoặc buộc phải cạnh tranh, chiến đấu với một đồng tộc trắm đen khác để cướp lấy vực nước sâu.
Những cuộc tranh cướp thường diễn ra giữa những thành viên yếu nhất của tộc trắm đen, vì những thành viên mạnh nhất đều đã chiếm cứ những vùng sâu nhất, an toàn nhất của ốc đảo. Ban đầu những cuộc tranh cướp xảy ra không nhiều, nhưng mật độ cư dân trên toàn ốc đảo ngày càng gia tăng, đến mức mà những cư dân trắm đen không chiếm được vực nước sâu buộc phải cư trú ở tầng nước giữa cũng trở nên ngột ngạt. Những cuộc xung đột xảy ra không phải chỉ là trong mỗi tộc nữa, giữa các tộc cá trong ốc đảo cũng xảy ra những xung đột. Tình trạng càng ngày càng hỗn loạn, cá lớn cướp lãnh thổ của cá nhỏ, cá nhỏ bị đẩy dần về vùng nước nông ven bờ và bị tiêu diệt bởi động vật trên cạn và trên không trung.
Trong khi cư dân toàn ốc đảo dần bị cuốn vào cuộc xung đột, có một vài thành viên trẻ trong tộc trắm đen bàn bạc với nhau tìm lối thoát cho tình trạng ngột ngạt hiện tại. Tất cả đều cho rằng chỉ còn cách duy nhất là phải rời khỏi ốc đảo, di cư đến một vùng nước khác, rộng lớn hơn. Họ lật lại những cuộc đào tẩu trước đây của cư dân ốc đảo. Cư dân ốc đảo hầu như đều nhắc đến 2 cuộc thám hiểm thất bại của tộc cá rô nhiều năm về trước. Bầy cá trắm đen biết rõ rằng chúng không thể di cư theo cách này, vì chúng không có khả năng di chuyển trên cạn như tộc cá Rô. Tiếp tục tham khảo về những cuộc đào tẩu, bầy trắm đen biết đến câu chuyện từ nhiều năm trước về hành trình của tộc cá trê, tuy nhiên khác với hai cuộc hành trình thất bại của tộc Rô, cuộc hành trình của tộc trê lại có quá nhiều nguồn thông tin trái chiều nhau, các câu chuyện về cuộc hành trình này đều rất li kỳ. Nhưng tất cả chúng đều giống nhau ở điểm, cuộc hành trình của tộc trê được khẳng định là có thật, và nó diễn ra trong khoảng thời gian rất lâu, chừng vài năm chứ không phải chỉ là cuộc hành trình trong vài ngay như của tộc Rô. Bầy trắm đen quyết tâm tìm hiểu về truyền thuyết mơ hồ này.
Bầy trắm đen tản đi khắp ốc đảo dò hỏi về cuộc hành trình của tộc trê nhiều năm về trước. Họ nhận được nhiều thông tin trái chiều nhau, với các tộc cá khác ngoài tộc trê hầu hết đều có biết đến cuộc hành trình của bầy trê, và đa phần đều cho rằng tộc trê đã tốn rất nhiều công sức và đã thất bại, chỉ có số ít tin rằng có một nhóm nhỏ của tộc Trê theo đuổi hành trình đến cùng, và họ đã di cư thành công và kéo theo một số cư dân của tộc cá khác. Khi hỏi bộ tộc trê về cuộc hành trình trong của chính họ nhiều năm về trước, bầy trắm đen biết rằng đây là một chuyện hoàn toàn có thật chứ không phải chỉ là câu chuyện mơ hồ. Nhiều năm về trước, tộc trê đã thực hiện một chiến dịch đào hang ngầm, nhưng chiến dịch này dừng lại khi mà chưa có kết quả. Chỉ còn một nhóm nhỏ trong lực lượng ban đầu là thực hiện đến cùng, họ có dẫn theo những cư dân của tộc cá khác nhưng sau đó tất cả đều biến mất không để lại một dấu vết nào.
Bầy trắm đen quyết định tìm những hang ngầm được kể lại, chúng xác định được hang ngầm sâu nhất sau khi khảo sát những con đường mà tộc trê đã đào ngày trước. Theo phán đoán của trắm đen, khả năng một nhóm của đàn Trê năm xưa đã tìm thấy một vùng nước mới là hoàn toàn có cơ sở, tuy nhiên vì thời gian đã quá lâu, nên hang ngầm bị bùn đất lấp đi nhiều đoạn. Nếu đào lại là có thể khai thông con đường năm xưa, tuy nhiên khó khăn vì bầy trắm đen không giỏi việc đào hang ngầm như tộc Trê. Việc khai thông lại con đường không tốn nhiều công sức như đào mới, nhưng với những kẻ không có ưu thế như trắm đen, đây vẫn là vấn đề lớn.
Sau khi tìm ra hang ngầm mà những cư dân năm xưa dùng để di cư, bầy trắm đen như tìm ra tia sáng cuối đường hầm. Họ bàn nhau thuyết phục những cư dân Trê cũng đang muốn di cư khỏi ốc đảo đã quá ngột ngạt này. Nếu huy động toàn lực lượng của tộc trê trong ốc đảo, và có sự trợ giúp của các tộc cá khác, hoàn toàn có thể khai thông con đường năm xưa, và mở rộng hơn nữa để tạo thành con đường lớn cho toàn thể cư dân ốc đảo muốn di cư sang vùng nước mới. Bầy trắm đen biết, đối với cư dân của tộc trê, họ vẫn bị ám ảnh bởi chiến dịch tốn kém năm xưa, không dễ gì kêu gọi họ dồn toàn lực để thực hiện một cuộc cách mạng giống như thế. Nhưng nếu không có sự tham gia của tộc trê, bầy trắm và mọi tộc cá khác trong ốc đảo đều không thể thực hiện được kế hoạch táo bạo này.
Biết không thể thực hiện kế hoạch chỉ với lực lượng của riêng mình, bầy trắm đen không bỏ cuộc. Một kế hoạch mới được bầy trắm đen vạch ra. Ban đầu, bầy trắm quay trở lại tộc mình và lan truyền câu chuyện về một hang động ngầm trong lòng hồ, rằng hang động này có thể dẫn đến một vùng nước lớn khác, tuyệt nhiên không đề cập gì đến cuộc hành trình trong quá khứ của bầy cá Trê. Sự loan truyền này thu hút khá nhiều quan tâm của tộc trắm đen. Nếu là thời điểm của nhiều năm trước tộc trắm đen chắc chắn sẽ không quan tâm đến câu chuyện này, nhưng hiện tại khi mà không gian sống của bộ tộc hùng mạnh nhất này cũng đã trở nên ngột ngạt. Tộc trắm đen sau khi nghe bầy cá trong tộc kể về hang ngầm cũng đều đến xem thử và đều trầm trồ vì hang ngầm này rất sâu, nhưng vì nó được đào bời tộc Trê, nên nhiều thành viên có kích thước lớn không thể đi hết hang ngầm. Tuy vậy nhưng đa số cư dân tộc trắm đen đều tin vào câu chuyện hang ngầm này dẫn đến một vùng nước khác.
Với tư cách là bộ tộc hùng mạnh, có tiếng nói nhất trong vương quốc ốc đảo này, tộc trắm đen kêu gọi toàn thể cư dân ốc đảo cùng nhau khai mở con đường ngầm năm xưa. Lần này, toàn cư dân ốc đảo đều hưởng ứng lời kêu gọi của tộc trắm đen với quyết tâm cao nhất. Tất cả cùng hiểu rằng việc khai mở được con đường này sẽ giải thoát họ khỏi tình trạng ngột ngạt suốt nhiều năm nay. Toàn bộ cư dân ốc đảo bầu tộc trưởng bộ tộc trắm đen làm thủ lĩnh tối cao. Thủ lĩnh trắm đen ra lệnh tự do cư trú cho toàn bộ cư dân ốc đảo để tiện huy động toàn lực cho chiến dịch, tiếp đến là sự phân công lực lượng theo sở trường của từng tộc cá, và cùng với đó là thoả ước không tấn công lẫn nhau cho đến khi kết thúc chiến dịch.
Tộc trê với lợi thế đào đất được hưởng nhiều ưu đãi vì họ sẽ là lực lượng đóng vai trò quyết định cho công cuộc khai mở lại hang ngầm. Các tộc cá lớn gồm: trắm đen, rrắm cỏ, chép, trôi, mè … sẽ cùng nhau mở rộng hang ngầm đã được đào bới trước đó bởi tộc trê đi trước, đồng thời họ cũng kiêm luôn nhiệm vụ vận chuyển đất bùn ra cửa hang để đảm bảo hang ngầm sẽ không bị bít lại nữa. Các tộc cá nhỏ như rô, diếc cũng được huy động để làm công tác liên lạc thông tin và cung cấp lương thực cho toàn bộ lực lượng tham gia trực tiếp vào dự án. Thủ lĩnh tối cao cũng tìm cho mình những trợ thủ đắc lực từ các tộc khác theo đúng sở trường của họ. Công cuộc khai mở hang ngầm diễn ra đầy hào hứng, quyết tâm và rất khoa học, cư dân thủy tộc trong ốc đảo càng được củng cố niềm tin khi mà ở một số đoạn đường, họ lần ra dấu tích của con đường mà bầy trê năm xưa đã đào.
Cho đến một ngày, con đường ngầm lớn đã thông trực tiếp đến mạch nước ngầm. Toàn bộ cư dân ốc đảo sung sướng vỡ òa, họ đã thành công. Ngay sau khi thông với mạch nước ngầm, một tốp Trôi được cử đi thám hiểm theo dòng nước này, chúng nhanh chóng xuất phát và mang về tin vui rằng mạch nước này thông trực tiếp đến một dòng sông. Biết tin này, thủ lĩnh tối cao Trắm Đen quyết định tạm thời rút toàn bộ lực lượng trở lại ốc đảo để tháo gỡ liên minh, đồng thời có kế hoạch sử dụng con đường ngầm quý giá này. Theo như thỏa thuận ban đầu, liên minh chính thức được xóa bỏ, cư dân mỗi tộc trở lại với vùng cư trú như trước. Nhưng hang ngầm sẽ được coi là tài sản chung của tất cả cư dân, và mỗi tộc sẽ cử riêng một nhóm chuyên trách việc tuần tra, gìn giữ và kiểm soát di cư từ ốc đảo sang mạch nước ngầm và ngược lại.
So sánh với các cuộc tìm kiếm không gian sống trước đây, công cuộc lần này diễn ra ở một quy mô lớn hơn hẳn, và nó mang lại thành quả cho toàn bộ cư dân. Thành công của nó xuất phát từ rất nhiều yếu tố, bao gồm cả chủ quan và khách quan. Việc tìm ra thế giới mới giúp cư dân ốc đảo giải tỏa được áp lực dân số, nhưng trong tương lai, đó rất có thể lại là nguyên nhân của những hiểm họa chưa từng xảy ra trong lịch sử ốc đảo này!
—– HẾT ——
Trích: Ngụ ngôn thời 4.0 Tác giả: Lê Thọ
